{"id":2285,"date":"2025-11-24T14:08:22","date_gmt":"2025-11-24T13:08:22","guid":{"rendered":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/?p=2285"},"modified":"2026-10-14T10:14:16","modified_gmt":"2026-10-14T08:14:16","slug":"zasluzone-postacie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/","title":{"rendered":"Zas\u0142u\u017cone postacie"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Zas\u0142u\u017cone postacie<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

admin_th_dolnyzyd<\/p>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w zwi\u0105zanych z Dolnym \u015al\u0105skiem nie brakowa\u0142o wybitnych postaci \u2013 zar\u00f3wno w przedwojennej spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej, jak i w powojennej polskiej. Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 na tle w\u0142asnej miejscowo\u015bci, a inni wykraczali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami poza lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i kraj. Nie spos\u00f3b opisa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo ka\u017cdego z osobna, dlatego niniejszy tekst jest po\u015bwi\u0119cony wybranym przedstawicielom dolno\u015bl\u0105skich \u017byd\u00f3w \u2013 spo\u0142eczno\u015b\u0107 ka\u017cdej miejscowo\u015bci jest opisana bardziej szczeg\u00f3\u0142owo w po\u015bwi\u0119conych im artyku\u0142ach.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

Niemieccy \u017bydzi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u015aledz\u0105c histori\u0119 spo\u0142eczno\u015bci niemieckich \u017byd\u00f3w na Dolnym \u015al\u0105sku, mo\u017cna dostrzec powtarzaj\u0105cy si\u0119 schemat: pocz\u0105tki osadnictwa \u017byd\u00f3w datuje si\u0119 przewa\u017cnie na pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 XIV wieku, nast\u0119pnie w wyniku kaza\u0144 g\u0142oszonych przez Jana Kapistrana w po\u0142owie XV wieku dochodzi do pogrom\u00f3w, ponowne osiedlenia nast\u0119puj\u0105 po wydaniu edyktu tolerancyjnego kr\u00f3la Prus w 1812 roku i prowadz\u0105 do niezwyk\u0142ego rozkwitu spo\u0142eczno\u015bci a\u017c do doj\u015bcia nazist\u00f3w do w\u0142adzy, pogromu Nocy Kryszta\u0142owej i Holokaustu.<\/p>

Na XIX i XX wiek przypad\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 licznych os\u00f3b odnosz\u0105cych sukcesy w ka\u017cdej dziedzinie \u2013 od pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cych przedsi\u0119biorc\u00f3w przez naukowc\u00f3w, polityk\u00f3w, artyst\u00f3w do mecenas\u00f3w i kolekcjoner\u00f3w sztuki.<\/strong><\/p>

Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskiej elity zwi\u0105zana by\u0142a z Wroc\u0142awiem. Wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 my\u015bliciele. Ogromne znaczenie w wymiarze \u015bwiatowym mia\u0142 Abraham Geiger \u2013 rabin, kt\u00f3rego uznaje si\u0119 za tw\u00f3rc\u0119 judaizmu reformowanego. Urodzony w 1810 roku we Frankfurcie nad Menem, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 rabina we Wroc\u0142awiu w latach 1840\u20131863. Zainicjowa\u0142 powstanie w 1854 roku s\u0142ynnego \u017bydowskiego Seminarium Teologicznego \u2013 uczelni kszta\u0142c\u0105cej nauczycieli i rabin\u00f3w, kt\u00f3ra zyska\u0142a miano p\u00f3\u017aniej jednej z najwa\u017cniejszych na \u015bwiecie. W seminarium wyk\u0142ada\u0142 tak\u017ce mi\u0119dzy innymi Heinrich Graetz \u2013 wybitny historyk, autor pierwszego i olbrzymiego dzie\u0142a po\u015bwi\u0119conemu historii \u017byd\u00f3w od czas\u00f3w biblijnych do jemu wsp\u00f3\u0142czesnych. Graetz pochowany jest na cmentarzu \u017cydowskim przy dzisiejszej ul. \u015al\u0119\u017cnej.<\/p>

Gdy mowa o tej nekropolii, wspomnie\u0107 nale\u017cy pochowanego tam r\u00f3wnie\u017c Ferdinanda Lasalle\u2019a. Pochodz\u0105cy z Wroc\u0142awia polityk by\u0142 za\u0142o\u017cycielem pierwszej partii robotniczej w historii \u2013 Powszechnego Niemieckiego Zwi\u0105zku Robotniczego \u2013 i jednym z tw\u00f3rc\u00f3w socjaldemokracji.<\/p>

Do dzi\u015b mo\u017cna odwiedzi\u0107 tak\u017ce gr\u00f3b Juliusa Brucka, dentysty, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 w\u0142asny Instytut Stomatologiczny oraz by\u0142 profesorem tytularnym w katedrze Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Zas\u0142yn\u0105\u0142 mi\u0119dzy innymi z pracy nad konstrukcj\u0105 przyrz\u0105du do o\u015bwietlania jam cia\u0142a niedost\u0119pnych dla wzroku lekarza.<\/p>

Kolejn\u0105 wybitn\u0105 osob\u0105 spoczywaj\u0105c\u0105 na tym cmentarzu jest Leopold Auerbach \u2013 neurolog i biolog, kt\u00f3ry zas\u0142yn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wnie z odkrycia splotu mi\u0119\u015bniowego, nazwanego na jego cze\u015b\u0107 splotem Auerbacha. Innym wybitnym lekarzem by\u0142 Oskar Berger, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 we Wroc\u0142awiu pierwsz\u0105 praktyk\u0119 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w chorobach nerwowych i jako jeden z pierwszych wykorzystywa\u0142 w terapii elektrowstrz\u0105sy.<\/p>

Jednym z pierwszych docent\u00f3w okulistyki na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim by\u0142 Hermann Cohn. By\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i prekursorem tzw. szkolnej higieny wzroku, kt\u00f3ra obecnie stanowi cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 przesiewowych oceniaj\u0105cych wzrok u dzieci w wieku szkolnym. Utrzymywa\u0142 swoj\u0105 poliklinik\u0119 z w\u0142asnych funduszy i oferowa\u0142 ubogim bezp\u0142atne leczenie. W ci\u0105gu czterdziestu lat dzia\u0142alno\u015bci bezp\u0142atnie wyleczy\u0142 w poliklinice ponad 40 000 pacjent\u00f3w i przywr\u00f3ci\u0142 wzrok dziesi\u0105tkom tysi\u0119cy pacjent\u00f3w. By\u0142 or\u0119downikiem kobiecych studi\u00f3w i przeciwnikiem wojny.<\/p>

Na cmentarzu przy ul. \u015al\u0119\u017cnej pochowany zosta\u0142 tak\u017ce Ferdinand Julius Cohn, urodzony we Wroc\u0142awiu, znany na ca\u0142ym \u015bwiecie botanik, mikrobiolog i jeden z tw\u00f3rc\u00f3w bakteriologii. Od jego nazwiska utworzono nazw\u0119 dla nowego rodzaju ro\u015blin z rodziny dracenowatych oraz storczykowatych: Cohnia i Cohniella. Opr\u00f3cz kariery naukowej razem z architektem krajobrazu Hugonem Richterem zaprojektowa\u0142 Park Po\u0142udniowy we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ry z kolei zosta\u0142 przekazany miastu przez innego dolno\u015bl\u0105skiego \u017byda \u2013 Juliusa Schottl\u00e4ndera.<\/p>

Julius Schottl\u00e4ndera pochodzi\u0142 z Zi\u0119bic, ale od po\u0142owy XIX wieku zwi\u0105zany by\u0142 z Wroc\u0142awiem, gdzie prowadzi\u0142 szereg interes\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi inwestowa\u0142 w ziemi\u0119, nieruchomo\u015bci i przemys\u0142 \u2013 m\u0142yny, cukrownie, cegielnie i cementownie. Schottl\u00e4nder by\u0142 tak\u017ce zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105 \u2013 pod koniec XIX wieku ufundowa\u0142 \u017bydowski Dom Starc\u00f3w i w \u017bydowski Dom Si\u00f3str Szpitalnych, znajduj\u0105ce si\u0119 przy obecnej Alei Wi\u015bniowej. By\u0142 tak\u017ce w\u0142a\u015bcicielem domu handlowego St. Hieronymus dzia\u0142aj\u0105cego od 1911 roku, zlokalizowanego na skrzy\u017cowaniu dziejszej ul. \u015awidnickiej z pl. Teatralnym (ul. \u015awidnicka 32). Julius razem z rodzicami, \u017con\u0105 Ann\u0105 i synem Paulem zostali pochowani w rodzinnym grobowcu na cmentarzu przy ul. \u015al\u0119\u017cnej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zar\u00f3wno we Wroc\u0142awiu, jak i w innych dolno\u015bl\u0105skich miastach i miasteczkach \u017bydzi mieli du\u017cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j handlu. We Wroc\u0142awiu pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142 mi\u0119dzy innymi Dom Towarowy Braci Barasch (dzisiaj budynek Sp\u00f3\u0142dzielczego Domu Handlowego \u201eFeniks\u201d w Rynku 31\u201332) oraz Wertheim (dzisiaj Renoma przy ul. \u015awidnickiej) \u2013 najnowsza plac\u00f3wka berli\u0144skiej rodziny Wertheim\u00f3w prowadz\u0105cej sie\u0107 dom\u00f3w towarowych. W Legnicy podobn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142a rodzina Cohn\u00f3w oraz Pinoff\u00f3w, kt\u00f3rzy posiadali te\u017c dom towarowy w Jeleniej G\u00f3rze. Z kolei w pami\u0119ci przedwojennych Legniczan na pewno zapisa\u0142 si\u0119 Moritz Pappe, w\u0142a\u015bciciel fabryki zabawek i lalek, kt\u00f3rego misie Teddybears podbi\u0142y ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>

Dolno\u015bl\u0105scy \u017bydzi pr\u0119\u017cnie dzia\u0142ali tak\u017ce w przemy\u015ble, rozwijaj\u0105c region i tworz\u0105c nowe miejsca pracy. Za przyk\u0142ad mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 rodziny Gr\u00fcnfeld\u00f3w, Rinkl\u00f3w i Hamburger\u00f3w z Kamiennej G\u00f3ry, kt\u00f3rzy doprowadzili do niebywa\u0142ego rozwoju przemys\u0142u lniarskiego w regionie. W wyniku antysemickich ustaw Trzeciej Rzeszy i aryzacji mienia \u017cydowskiego w latach 30. XX wieku firmy zosta\u0142y odebrane \u017bydom i przekazane za u\u0142amek warto\u015bci niemieckim przedsi\u0119biorcom.<\/p>

Osobne miejsce nale\u017cy si\u0119 dolno\u015bl\u0105skim \u017byd\u00f3wkom, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nie brakowa\u0142o artystek, pisarek i spo\u0142eczniczek, takich jak malarka Clara Sachs, poetka, pisarka i dzia\u0142aczka spo\u0142eczna Friederike Kempner czy Else Ury, autorka popularnych ksi\u0105\u017cek dla m\u0142odzie\u017cy i dzieci zwi\u0105zana z Karpaczem. Nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c Clary Immerwahr, urodzonej w Wojczycach (niem. Polkendorf) chemiczki i pierwszej kobiety, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a stopie\u0144 doktora na Kr\u00f3lewskim Uniwersytecie we \u00a0Wroc\u0142awiu, oraz Edyty Stein, filozofki, karmelitanki, a p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0119tej Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>

W\u015br\u00f3d \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w niemieckiego Wroc\u0142awia nale\u017cy tak\u017ce wymieni\u0107 mecenas\u00f3w i kolekcjoner\u00f3w sztuki. Kolekcja Maxa Silberberga nale\u017ca\u0142a do najwspanialszych i najbardziej imponuj\u0105cych w swoim czasie. Innymi wa\u017cnymi kolekcjonerami byli Hugo Kolker, w\u0142a\u015bciciel rafinerii oleju i fabryki smar\u00f3w przemys\u0142owych oraz konsul portugalski, a tak\u017ce Fritz Jon Goldschmidt, Leo Smoschewer, Franz Landsberger, Carl Sachs czy Leo Lewin. W ich prywatnych kolekcjach znajdowa\u0142y si\u0119 dzie\u0142a Pabla Picassa, Edvarda Muncha, Henriego Matisse\u2019a, Maxa Libermana, Claude\u2019a Moneta, Augusta Renoira i wielu innych.<\/p>

Z kolei architekci bracia Ehrlich wpisali si\u0119 w pami\u0119\u0107 Wroc\u0142awia, pozostawiaj\u0105c po sobie wiele istniej\u0105cych do dzi\u015b pi\u0119knych kamienic, takich jak na przyk\u0142ad domy towarowe Louisa Cohna w Rynku 49 i Juliusa Schottl\u00e4ndera przy obecnej ul. \u015awidnickiej 34, wille na Borku, jak ta przy ul. Kasztanowej 23, czy dom jednego z braci, Paula Ehrlicha, znajduj\u0105cy si\u0119 przy ul. Jastrz\u0119biej 18\u201320.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Polscy \u017bydzi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Po II wojnie \u015bwiatowej Dolny \u015al\u0105sk sta\u0142 si\u0119 osadnictwa \u017cydowskiego w Polsce \u2013 od 1945 do 1946 roku region ten na sw\u00f3j nowy dom wybra\u0142o blisko 100 000 \u017byd\u00f3w. Niestety pogrom kielecki, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce 6 lipca 1946 roku, za\u0142ama\u0142 tendencj\u0119 nap\u0142ywow\u0105 i ogromna liczba \u017byd\u00f3w zdecydowa\u0142a si\u0119 na emigracj\u0119 z obawy przed podobnymi wydarzeniami.<\/strong><\/p>

Po 1949 roku w\u0142adze komunistyczne upa\u0144stwowi\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji i plac\u00f3wek \u017cydowskich w Polsce. W roku 1957 na skutek podpisania umowy o repatriacji przez w\u0142adze polskie i radzieckie na Dolny \u015al\u0105sk przyby\u0142a kolejna fala \u017cydowskich repatriant\u00f3w, ale w marcu 1968 roku w wyniku antysemickiej kampanii komunistycznych w\u0142adz PRL kolejna olbrzymia cz\u0119\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w postanowi\u0142a opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119, w tym Dolny \u015al\u0105sk. Odrodzenie \u017cycia \u017cydowskiego w Polsce zacz\u0119\u0142o si\u0119 dopiero po obaleniu rz\u0105d\u00f3w komunistycznych w Polsce w 1989 roku \u2013 ale nie wr\u00f3ci\u0142o ono ju\u017c nigdy do swoich tu\u017cpowojennych, a tym bardziej przedwojennych rozmiar\u00f3w.<\/p>

Mimo nied\u0142ugiej w por\u00f3wnaniu do spo\u0142eczno\u015bci \u017byd\u00f3w niemieckich obecno\u015bci i aktywno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w na Dolnym \u015al\u0105sku na kartach historii tak\u017ce zapisa\u0142o si\u0119 wiele wybitnych nazwisk.<\/p>

We Wroc\u0142awiu zaraz po wojnie zamieszka\u0142 Hugo Steinhaus \u2013 wybitny matematyk pochodz\u0105cy z Jas\u0142a i zwi\u0105zany przed wojn\u0105 z Uniwersytetem Jana Kazimierza we Lwowie.<\/p>

Steinhaus by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 lwowskiej szko\u0142y matematycznej, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i redaktorem czasopisma \u201eStudia Mathematica\u201d. Studiowa\u0142 matematyk\u0119 i filozofi\u0119 na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, potem kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 tak\u017ce na Uniwersytecie Georga Augusta w Getyndze. W 1920 roku zosta\u0142 profesorem nadzwyczajnym matematyki Uniwersytetu Jana Kazimierza, kierownikiem I Katedry Matematyki, a trzy lata p\u00f3\u017aniej profesorem zwyczajnym W 1938 roku wynalaz\u0142 introwizor (prototyp dzisiejszego tomografu). Wojn\u0119 uda\u0142o mu si\u0119 prze\u017cy\u0107 dzi\u0119ki pomocy znajomych, u kt\u00f3rych ukrywa\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105.<\/p>

Po wojnie osiedli\u0142 si\u0119 we Wroc\u0142awiu, gdzie wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 wroc\u0142awskie \u015brodowisko naukowe. By\u0142 pierwszym dziekanem Wydzia\u0142u Matematyku, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. W 1960 roku otrzyma\u0142 nagrod\u0119 miesi\u0119cznika \u201eProblemy\u201d za popularyzowanie nauki. Hugo Steinhaus zmar\u0142 25 lutego 1972 roku we Wroc\u0142awiu i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu \u015bw. Rodziny przy ul. Sm\u0119tnej.<\/p>

Na tym samym cmentarzu pochowany jest Edward Marczewski (do 1940 roku \u017cyj\u0105cy pod nazwiskiem Szpilrajn), tak\u017ce matematyk, urodzony w 1907 roku w Warszawie. Pod koniec wojny zosta\u0142 wys\u0142any do obozu pracy przymusowej we Wroc\u0142awiu, gdzie zdecydowa\u0142 si\u0119 pozosta\u0107 po zako\u0144czeniu wojny i pracowa\u0107 na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. Marczewski by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 wroc\u0142awskiej szko\u0142y algebraicznej i algebraicznej teorii niezale\u017cno\u015bci, a tak\u017ce autorem hase\u0142 w Polskim s\u0142owniku biograficznym<\/em>.<\/p>

Kolejn\u0105 wybitn\u0105 postaci\u0105 jest Ludwik Hirszfeld, urodzony w Warszawie lekarz, bakteriolog i tw\u00f3rca polskiej szko\u0142y immunologicznej, odkrywca dziedziczenia grupy krwi i przyczyny konfliktu serologicznego. Opracowa\u0142 zasady przetaczania krwi. Do Wroc\u0142awia przeprowadzi\u0142 si\u0119 ju\u017c 1945 roku i zacz\u0105\u0142 prac\u0119 na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego By\u0142 pierwszym dziekanem tego wydzia\u0142u, utworzy\u0142 Instytut Immunologii i Terapii Do\u015bwiadczalnej PAN i zorganizowa\u0142 O\u015brodek Bada\u0144 Patologii Ci\u0105\u017cy. Razem z \u017con\u0105 Hann\u0105 z domu Kasman pochowany jest na cmentarzu \u015bw. Wawrzy\u0144ca we Wroc\u0142awiu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W \u015bwiecie artystycznym olbrzymi\u0105 rol\u0119 odegrali Jakub Rotbaum, tw\u00f3rca teatru \u017cydowskiego i malarz, a tak\u017ce jego dwie siostry: Lia, re\u017cyserka operowa, i Sara, aktorka. Jakub Rotbaum studiowa\u0142 w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie, a nast\u0119pnie w okresie mi\u0119dzywojennym jednocze\u015bnie pobiera\u0142 nauki w Warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, na Wydziale Humanistycznym przy Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie oraz w pierwszej warszawskiej Szkole Filmowej na wydziale re\u017cyserskim. Zwi\u0105zany by\u0142 mi\u0119dzy innymi z Pa\u0144stwowym Teatrem \u017bydowskim w Moskwie, z teatrami w Pary\u017cu, Nowym Jorku a tak\u017ce w Ameryce Po\u0142udniowej. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 kierownika artystycznego s\u0142ynnej Trupy Wile\u0144skiej. Od wrze\u015bnia 1949 roku pracowa\u0142 jako kierownik artystyczny Pa\u0144stwowego Teatru \u017bydowskiego we Wroc\u0142awiu, od 1952 roku obj\u0105\u0142 to samo stanowisko w Pa\u0144stwowych Teatrach Dramatycznych. W latach 1967\u20131968 pracowa\u0142 w Teatrze Polskim we Wroc\u0142awiu, do czasu kampanii antysemickiej w 1968 roku, w kt\u00f3rym zosta\u0142 przeniesiony na emerytur\u0119 i pracowa\u0142 jedynie w teatrach \u017cydowskich. Zmar\u0142 30 stycznia 1994 roku i zosta\u0142 pochowany na nowym cmentarzu \u017cydowskim przy ul. Lotniczej we Wroc\u0142awiu<\/p>

Jego siostra Lia by\u0142a re\u017cyserk\u0105 operow\u0105. Uko\u0144czy\u0142a przed wojn\u0105 Szko\u0142\u0119 Ta\u0144ca Scenicznego T. Wysockiej oraz Szko\u0142\u0119 Umuzykalnienia, nast\u0119pnie studiowa\u0142a tak\u017ce na Uniwersytecie Warszawskim w Studium Pedagogicznym. W 1941 roku uko\u0144czy\u0142a Pa\u0144stwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Moskwie, uzyskuj\u0105c dyplom re\u017cysera. By\u0142a m.in. choreografk\u0105 w Trupie Wile\u0144skiej i do 1956 roku pracowa\u0142a w ZSRR. W 1956 roku przyjecha\u0142a do Wroc\u0142awia, a w 1958 roku obj\u0119\u0142a stanowisko I re\u017cyserki w Pa\u0144stwowej Operze we Wroc\u0142awiu. Na pocz\u0105tku lat 60. XX wieku prowadzi\u0142a klas\u0119 operow\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Muzycznej we Wroc\u0142awiu. Zmar\u0142a 31 maja 1994 roku we Wroc\u0142awiu i zosta\u0142a pochowana na nowym cmentarzu \u017cydowskim przy ul. Lotniczej.<\/p>

Sara Rotbaum, najstarsza z tr\u00f3jki, kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 Warszawskiej Szko\u0142y Dramatycznej i w szkole teatralnej Maksa Reinhardta w Berlinie. Nast\u0119pnie zacz\u0119\u0142a prac\u0119 w Pa\u0144stwowym Teatrze \u017bydowskim w Moskwie, z kt\u00f3rym by\u0142a zwi\u0105zana do 1949 roku. Zatrudniona by\u0142a tak\u017ce jako pedagog w Pa\u0144stwowej Szkole Teatralnej i jako recytatorka w Pa\u0144stwowej Filharmonii ZSRR. W 1956 przyjecha\u0142a do Wroc\u0142awia, gdzie rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 w Pa\u0144stwowym Teatrze \u017bydowskim. Zmar\u0142a 5 sierpnia 1970 r.<\/p>

R\u00f3wnie\u017c \u017cona Jakuba Rotbauma, pochodz\u0105ca z \u0141odzi Sara Szejnwald, znana jako Sylwia Swen, pe\u0142ni\u0142a wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w dolno\u015bl\u0105skim \u017cyciu kulturalnym. Pracowa\u0142a z sukcesem mi\u0119dzy innymi jako choreografka w Teatrach Dramatycznych we Wroc\u0142awiu i w Dolno\u015bl\u0105skim Teatrze \u017bydowskim. Sylwia zmar\u0142a w 1967 roku we Wroc\u0142awiu.<\/p>

W kontek\u015bcie politycznym nale\u017cy wspomnie\u0107 Jakub Egita, przewodnicz\u0105cego Wojew\u00f3dzkiego Komitetu \u017byd\u00f3w Polskich na Dolnym \u015al\u0105sku i dzia\u0142acza politycznego. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1908 roku w Borys\u0142awiu jako syn Moj\u017cesza Egita i Szajndli z domu Ekstein. Mia\u0142 czw\u00f3rk\u0119 rodze\u0144stwa \u2013 wszyscy zostali zamordowani w Holokau\u015bcie. Przed wojn\u0105 by\u0142 redaktorem wydawnictwa Unzer Weg we Lwowie, w okresie wojennym przebywa\u0142 w ZSRR. Po wojnie jego celem by\u0142o utworzenie silnego o\u015brodka \u017cydowskiego na Dolnym \u015al\u0105sku i dzi\u0119ki poparciu w\u0142adz komunistycznych uda\u0142o mu si\u0119 ten plan wprowadzi\u0107 w \u017cycie. Spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie pr\u0119\u017cnie organizowa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy innymi we Wroc\u0142awiu, Dzier\u017coniowie, Legnicy, Wa\u0142brzychu czy Pieszycach i Bielawie \u2013 w miejscowo\u015bciach tych funkcjonowa\u0142y \u017cydowskie szko\u0142y, domy dziecka, teatry i sp\u00f3\u0142dzielnie. W 1947 roku Jakub Egit wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 W stron\u0119 nowego \u017cycia. 2 lata \u017cydowskiego osiedla na Dolnym \u015al\u0105sku<\/em> (jid. Cu a naj lebn. Cwej jor jidiszer jiszew in Niderszlezje<\/em>).<\/p>

W lutym 1953 roku Egit zosta\u0142 aresztowany pod zarzutem dzia\u0142alno\u015bci na rzecz od\u0142\u0105czenia Dolnego \u015al\u0105ska od PRL i odsuni\u0119ty od w\u0142adzy. Wyemigrowa\u0142 do Kanady w 1957 roku, a w 1991 wyda\u0142 swoje wspomnienia w ksi\u0105\u017cce pt. Grand Illusion<\/em>. W 1996 roku zmar\u0142 na Florydzie.<\/p>

Szacunki wskazuj\u0105, \u017ce gdyby wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w nie opu\u015bci\u0142a Polski po II wojnie \u015bwiatowej, dzi\u015b spo\u0142eczno\u015b\u0107 ta mog\u0142aby liczy\u0107 nawet 400 tysi\u0119cy os\u00f3b. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce wed\u0142ug badaczy Dolny \u015al\u0105sk by\u0142 najbardziej znacz\u0105cym centrum \u017cycia \u017cydowskiego w powojennej Europie, zw\u0142aszcza pod k\u0105tem intelektualnym i kulturowym, nasuwa si\u0119 pytanie, jaki m\u00f3g\u0142 by\u0107 dzi\u015b Dolny \u015al\u0105sk i Polska, gdyby historia potoczy\u0142a si\u0119 inaczej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Poznaj wi\u0119cej historii:<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zas\u0142u\u017cone postacie W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w zwi\u0105zanych z Dolnym \u015al\u0105skiem nie brakowa\u0142o wybitnych postaci \u2013 zar\u00f3wno w przedwojennej spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej, jak i w powojennej polskiej. Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 na tle w\u0142asnej miejscowo\u015bci, a inni wykraczali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami poza lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i kraj. Nie spos\u00f3b opisa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo ka\u017cdego z osobna, dlatego niniejszy tekst jest po\u015bwi\u0119cony wybranym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-2285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jews-in-lower-silesia"],"acf":[],"yoast_head":"\nZas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zas\u0142u\u017cone postacie W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w zwi\u0105zanych z Dolnym \u015al\u0105skiem nie brakowa\u0142o wybitnych postaci \u2013 zar\u00f3wno w przedwojennej spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej, jak i w powojennej polskiej. Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 na tle w\u0142asnej miejscowo\u015bci, a inni wykraczali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami poza lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i kraj. Nie spos\u00f3b opisa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo ka\u017cdego z osobna, dlatego niniejszy tekst jest po\u015bwi\u0119cony wybranym […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-24T13:08:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-14T08:14:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1946\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1184\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin_th_dolnyzyd\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin_th_dolnyzyd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin_th_dolnyzyd\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218\"},\"headline\":\"Zas\u0142u\u017cone postacie\",\"datePublished\":\"2025-11-24T13:08:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-14T08:14:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/\"},\"wordCount\":2553,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg\",\"articleSection\":[\"Jews in Lower Silesia\"],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/\",\"name\":\"Zas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-24T13:08:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-14T08:14:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg\",\"width\":1946,\"height\":1184,\"caption\":\"Georg i Arthur Baraschowie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/jews-in-lower-silesia\\\/zasluzone-postacie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en-gb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zas\u0142u\u017cone postacie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/\",\"name\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/zydowski-dolny-slask-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/zydowski-dolny-slask-logo.svg\",\"width\":153,\"height\":50,\"caption\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218\",\"name\":\"admin_th_dolnyzyd\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin_th_dolnyzyd\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/author\\\/admin_th_dolnyzyd\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","og_description":"Zas\u0142u\u017cone postacie W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w zwi\u0105zanych z Dolnym \u015al\u0105skiem nie brakowa\u0142o wybitnych postaci \u2013 zar\u00f3wno w przedwojennej spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej, jak i w powojennej polskiej. Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 na tle w\u0142asnej miejscowo\u015bci, a inni wykraczali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami poza lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i kraj. Nie spos\u00f3b opisa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo ka\u017cdego z osobna, dlatego niniejszy tekst jest po\u015bwi\u0119cony wybranym […]","og_url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/","og_site_name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","article_published_time":"2025-11-24T13:08:22+00:00","article_modified_time":"2026-10-14T08:14:16+00:00","og_image":[{"width":1946,"height":1184,"url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin_th_dolnyzyd","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin_th_dolnyzyd","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/"},"author":{"name":"admin_th_dolnyzyd","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/person\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218"},"headline":"Zas\u0142u\u017cone postacie","datePublished":"2025-11-24T13:08:22+00:00","dateModified":"2026-10-14T08:14:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/"},"wordCount":2553,"publisher":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg","articleSection":["Jews in Lower Silesia"],"inLanguage":"en"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/","name":"Zas\u0142u\u017cone postacie - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg","datePublished":"2025-11-24T13:08:22+00:00","dateModified":"2026-10-14T08:14:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#primaryimage","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg","contentUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Georg-i-Arthur-Baraschowie.jpg","width":1946,"height":1184,"caption":"Georg i Arthur Baraschowie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/jews-in-lower-silesia\/zasluzone-postacie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en-gb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zas\u0142u\u017cone postacie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#website","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/","name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization","name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/zydowski-dolny-slask-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/zydowski-dolny-slask-logo.svg","width":153,"height":50,"caption":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/person\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218","name":"admin_th_dolnyzyd","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin_th_dolnyzyd"},"sameAs":["http:\/\/zydowskidolnyslask.pl"],"url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/author\/admin_th_dolnyzyd\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2285"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2384,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2285\/revisions\/2384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}