{"id":2175,"date":"2025-11-24T14:13:03","date_gmt":"2025-11-24T13:13:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/?p=2175"},"modified":"2026-10-14T10:13:27","modified_gmt":"2026-10-14T08:13:27","slug":"legnica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/","title":{"rendered":"Legnica"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2175\" class=\"elementor elementor-2175 elementor-132\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-40fa926 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"40fa926\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c78fee e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8c78fee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31c221f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31c221f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Legnica<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-984f6a4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"984f6a4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">admin_th_dolnyzyd<\/p>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d58e66f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d58e66f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7fed44d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7fed44d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bbc8ae0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bbc8ae0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Pierwsze informacje na temat osadnictwa \u017byd\u00f3w w Legnicy (niem. Liegnitz) pojawiaj\u0105 si\u0119 w XIV wieku, cho\u0107 Friedrich Emanuel Fischer i Carl Friedrich Stuckardt, badacze historii miasta, wskazuj\u0105, \u017ce pierwsi \u017cydowscy mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 ju\u017c oko\u0142o 1170 roku.<\/strong> W 1314 roku w dokumentach wyst\u0105pi\u0142a wzmianka dotycz\u0105ca miasta \u017cydowskiego ko\u0142o Legnicy nad \u201eCzarn\u0105 Wod\u0105\u201d w okolicach dzisiejszej ul. Nowej \u2013 znajdowa\u0142y si\u0119 tam synagoga, szko\u0142a \u017cydowska i cmentarz. Z kolei w 1338 roku wspomniano ulic\u0119 \u017cydowsk\u0105. W 1447 roku wydany zosta\u0142 pierwszy dokument dotycz\u0105cy \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci w Legnicy \u2013 ksi\u0119\u017cna El\u017cbieta przekaza\u0142a miastu w\u0142adz\u0119 sprawowan\u0105 przez jej przodk\u00f3w nad \u017cydowsk\u0105 ulic\u0105, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 przed zamkiem. W tym samym czasie dosz\u0142o do konfliktu mi\u0119dzy ksi\u0119\u017cn\u0105 a \u017cydowskimi bankierami, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pogromem i spaleniem dzielnicy zamieszkiwanej przez \u017byd\u00f3w.<\/p><p>Kilka lat p\u00f3\u017aniej, po wyg\u0142oszonym przez kaznodziej\u0119 Jana Kapistrana we Wroc\u0142awiu kazaniu, w kt\u00f3rym oskar\u017cy\u0142 \u017byd\u00f3w o kradzie\u017c i zbezczeszczenie hostii, dosz\u0142o do pogrom\u00f3w ludno\u015bci \u017cydowskiej na \u015al\u0105sku \u2013 tak\u017ce w Legnicy. Pi\u0105tego sierpnia 1453 roku spalono zamieszkiwan\u0105 przez \u017byd\u00f3w dzielnic\u0119, skonfiskowano ich maj\u0105tki i wygnano z miasta.W 1755 roku na podstawie edyktu tolerancyjnego kr\u00f3la Prus spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska ponownie otrzyma\u0142a zezwolenie na osiedlenie si\u0119 m.in. we Wroc\u0142awiu, G\u0142ogowie i w\u0142a\u015bnie Legnicy \u2013 dotyczy\u0142o to jednak wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn posiadaj\u0105cych co najmniej tysi\u0105c dukat\u00f3w. Dekret nie obejmowa\u0142 ich \u017con i dzieci.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-842e5f1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"842e5f1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Rozkwit spo\u0142eczno\u015bci<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ad36533 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ad36533\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nieca\u0142e sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej, w 1812 roku, kr\u00f3l Prus wyda\u0142 kolejny edykt, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 rozkwit \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci w \u015bl\u0105skich miastach. W Legnicy zacz\u0119li osiedla\u0107 si\u0119 \u017bydzi z innych miast, kt\u00f3rzy mieli du\u017cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j miasta, m.in. bankier Meier Neumann Prausnitz oraz rabini Abraham Tiktin i Fischel Caro, kt\u00f3rzy pochodzili z G\u0142ogowa (niem. Glogau). W 1812 roku mieszka\u0142o tutaj dwunastu \u017byd\u00f3w, a do 1881 roku liczba ta wzros\u0142a ju\u017c do prawie tysi\u0105ca os\u00f3b. Mimo \u017ce na pocz\u0105tku Legnica podlega\u0142a g\u0142ogowskiej gminie \u017cydowskiej, w 1815 roku za\u0142o\u017cono cmentarz, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 przy dzisiejszych ulicach Kamiennej i Nadbrze\u017cnej.<\/p><p>Dwunastego grudnia 1818 roku gmina \u017cydowska sta\u0142a si\u0119 ju\u017c niezale\u017cn\u0105 jednostk\u0105, do kt\u00f3rej nale\u017celi tak\u017ce mieszka\u0144cy Lw\u00f3wka \u015al\u0105skiego, Z\u0142otoryi, Chojnowa i Jawora (niem. L\u00f6wenberg, Goldberg, Haynau i Jaeur). W 1837 roku ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie na podmok\u0142ych terenach zamkni\u0119to pierwszy cmentarz, a na zakupionej przez bankiera Raphaela Gabriela Prausnitzera parceli znajduj\u0105cej si\u0119 przy dzisiejszej ul. Wroc\u0142awskiej 6 za\u0142o\u017cono nowy. W 1877 roku zbudowano na tej samej parceli tak\u017ce dom przedpogrzebowy, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b. W\u015br\u00f3d pochowanych na tym cmentarzu jest sporo zas\u0142u\u017conych dla miasta Legniczan \u2013 mi\u0119dzy innymi rabini, filozofowie, historycy, prawnicy, doktorzy, w\u0142a\u015bciciele firm, fabryk, rzemie\u015blnicy i handlarze. Trzecia \u017cydowska nekropolia w Legnicy zosta\u0142a za\u0142o\u017cona przy dzisiejszej ul. P\u0105tnowskiej oko\u0142o 1925 roku \u2013 dzi\u015b jest cz\u0119\u015bci\u0105 cmentarza komunalnego.<\/p><p>Pierwszymi rabinami legnickiej gminy byli Marcus Levin i Ascher Sammter (autor kroniki Legnicy). Na pocz\u0105tku nabo\u017ce\u0144stwa odbywa\u0142y si\u0119 w domu modlitwy przy ul. Rycerskiej. W 1845 roku Raphael Gabriel Prausnitzer, pochodz\u0105cy z G\u0142ogowa bankier i legnicki radny miejski (kt\u00f3ry sfinansowa\u0142 wcze\u015bniej zakup terenu przeznaczonego pod cmentarz), zakupi\u0142 parcel\u0119 pod budow\u0119 synagogi na roku dzisiejszych ulic Piekarskiej i Gwarnej. \u015awi\u0105tyni\u0119 konsekrowano 16 czerwca 1847 roku.<\/p><p>Od 1854 do 26 grudnia 1882 roku rabinem by\u0142 Moritz Landsberg, pochodz\u0105cy z Rawicza (niem. Rawitsch) doktor filozofii; nast\u0119pnie jego obowi\u0105zki przej\u0105\u0142 Moritz Peritz. Na przestrzeni lat spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska w Legnicy znacz\u0105co si\u0119 powi\u0119kszy\u0142a i w 1905 roku liczy\u0142a ju\u017c 1005 os\u00f3b. Od 1837 roku dzia\u0142a\u0142a Chewra Kadisza, czyli bractwo pogrzebowe, kt\u00f3re zajmowa\u0142o si\u0119 organizacj\u0105 pogrzeb\u00f3w i dba\u0142o o teren cmentarza, a w 1854 roku przy ul. Gwarnej zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 szko\u0142a \u017cydowska. W 1876 roku powsta\u0142 Izraelicki Zwi\u0105zek Kobiet, w 1928 roku przy dzisiejszej ul. Adama Mickiewicza za\u0142o\u017cono dom starc\u00f3w. Przy ul. Piekarskiej 16 funkcjonowa\u0142a tak\u017ce biblioteka.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e72528 elementor-skin-carousel elementor-arrows-yes elementor-pagination-type-bullets elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-media-carousel\" data-id=\"6e72528\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_scroll&quot;:&quot;1&quot;,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;skin&quot;:&quot;carousel&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;show_arrows&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pagination&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;speed&quot;:500,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;space_between&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"media-carousel.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-main-swiper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Slajdy\">\n\t\t\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Synagoga-w-Legnicy-polska-org.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Budynek nieistniej\u0105cej synagogi w Legnicy (z archiwum polska-org.pl)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjE5NSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL1N5bmFnb2dhLXctTGVnbmljeS1wb2xza2Etb3JnLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjZlNzI1MjgifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Budynek nieistniej\u0105cej synagogi w Legnicy (z archiwum polska-org.pl)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Synagoga-w-Legnicy-polska-org.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Panorama-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Panorama Legnicy z synagog\u0105 po prawej stronie (z archiwum polska-org.pl)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjE5NiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL1Bhbm9yYW1hLUxlZ25pY3kuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNmU3MjUyOCJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Panorama Legnicy z synagog\u0105 po prawej stronie (z archiwum polska-org.pl)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Panorama-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cmentarz-zydowski-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Cmentarz z\u0307ydowski w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjE5NywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0NtZW50YXJ6LXp5ZG93c2tpLXctTGVnbmljeS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI2ZTcyNTI4In0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Cmentarz \u017cydowski w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Cmentarz-zydowski-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-przedpogrzebowy-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Dom przedpogrzebowy w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjE5OCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0RvbS1wcnplZHBvZ3J6ZWJvd3ktdy1MZWduaWN5LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjZlNzI1MjgifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Dom przedpogrzebowy w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-przedpogrzebowy-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-przedpogrzebowy-w-Legnicy-w-srodku.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Dom przedpogrzebowy w Legnicy w s\u0301rodku\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwMCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0RvbS1wcnplZHBvZ3J6ZWJvd3ktdy1MZWduaWN5LXctc3JvZGt1LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjZlNzI1MjgifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Dom przedpogrzebowy w Legnicy w s\u0301rodku\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-przedpogrzebowy-w-Legnicy-w-srodku.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sentencja-na-jednym-z-powojennych-nagrobkow-zydowskich-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Sentencja na jednym z powojennych nagrobko\u0301w z\u0307ydowskich w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwMSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL1NlbnRlbmNqYS1uYS1qZWRueW0tei1wb3dvamVubnljaC1uYWdyb2Jrb3ctenlkb3dza2ljaC13LUxlZ25pY3kuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiNmU3MjUyOCJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Sentencja na jednym z powojennych nagrobko\u0301w z\u0307ydowskich w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Sentencja-na-jednym-z-powojennych-nagrobkow-zydowskich-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Nagrobek-na-cmentarzu-zydowskim-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Nagrobek na cmentarzu z\u0307ydowskim w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwMywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL05hZ3JvYmVrLW5hLWNtZW50YXJ6dS16eWRvd3NraW0tdy1MZWduaWN5LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjZlNzI1MjgifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Nagrobek na cmentarzu z\u0307ydowskim w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Nagrobek-na-cmentarzu-zydowskim-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zdjecie-Waltera-Cohna-rzezbiarza-z-Legnicy-.png\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"6e72528\" data-elementor-lightbox-title=\"Zdje\u0328cie Waltera Cohna rzez\u0301biarza z przedwojennej Legnicy (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwNSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL1pkamVjaWUtV2FsdGVyYS1Db2huYS1yemV6YmlhcnphLXotTGVnbmljeS0ucG5nIiwic2xpZGVzaG93IjoiNmU3MjUyOCJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Zdje\u0328cie Waltera Cohna rzez\u0301biarza z przedwojennej Legnicy (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zdjecie-Waltera-Cohna-rzezbiarza-z-Legnicy-.png\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Previous\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-left\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M646 125C629 125 613 133 604 142L308 442C296 454 292 471 292 487 292 504 296 521 308 533L604 854C617 867 629 875 646 875 663 875 679 871 692 858 704 846 713 829 713 812 713 796 708 779 692 767L438 487 692 225C700 217 708 204 708 187 708 171 704 154 692 142 675 129 663 125 646 125Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Next\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-right\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M696 533C708 521 713 504 713 487 713 471 708 454 696 446L400 146C388 133 375 125 354 125 338 125 325 129 313 142 300 154 292 171 292 187 292 204 296 221 308 233L563 492 304 771C292 783 288 800 288 817 288 833 296 850 308 863 321 871 338 875 354 875 371 875 388 867 400 854L696 533Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bf3cff elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3bf3cff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Legniccy przedsi\u0119biorcy<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bca8c7d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bca8c7d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ludwig Haurwitz<\/strong><\/p><p>Legniccy \u017bydzi zajmowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie handlem i odnosili w tej bran\u017cy znacz\u0105ce sukcesy. Mi\u0119dzy innymi warto wspomnie\u0107 Ludwiga Haurwitza, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 ekskluzywny dom handlowy znajduj\u0105cy si\u0119 w Legnicy przy dzisiejszej ul. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny 9\/11 oraz w G\u0142ogowie przy ul. Grodzkiej 6\u20137. Dom handlowy Haurwitza by\u0142 reklamowany jako pierwszy, najwi\u0119kszy i najlepiej zaopatrzony w mie\u015bcie. Mo\u017cna by\u0142o w nim zakupi\u0107 zar\u00f3wno ubrania, materia\u0142y, jak i artyku\u0142y gospodarstwa domowego. Tak jak w przypadku innych \u017cydowskich przedsi\u0119biorstw w Niemczech pod koniec lat 30. XX wieku w wyniku wprowadzonych ustaw nazistowskich firma zosta\u0142a sprzedana za u\u0142amek warto\u015bci nie\u017cydowskiemu nabywcy. W 1942 roku Ludwig Haurwitz zosta\u0142 deportowany z Berlina do getta w Rydze i tam zamordowany.<\/p><p><strong>Moritz Pappe<\/strong><\/p><p>Inny legnicki \u017byd, Moritz Pappe, by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem fabryki zabawek i lalek, kt\u00f3ra istnia\u0142a od 1869 roku i znajdowa\u0142a si\u0119 przy Rynku 27, a nast\u0119pnie przy dzisiejszej ul. Boles\u0142awa Kominka 9. Po \u015bmierci Moritza firm\u0119 zacz\u0119li rozwija\u0107 jego synowie \u2013 Artur i Kurt, kt\u00f3rzy w 1910 roku zacz\u0119li produkcj\u0119 misi\u00f3w Teddy Bears Moritz Pappe, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 hitem przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Mimo \u017ce mi\u015b Teddy (bohater komiksu publikowanego w gazecie \u201eEvening Star\u201d, nazwany na cze\u015b\u0107 prezydenta Theodora Roosvelta) ma ameryka\u0144ski rodow\u00f3d, to legnicki pluszak podbi\u0142 \u015bwiat. W 1920 roku bracia Pappe zarejestrowali patent na mechanizm graj\u0105cy w produkowanych pluszakach, a nast\u0119pnie stworzyli kolejny bestseller czyli misie-klauny.<\/p><p><strong>Elkusch und Bick<\/strong><\/p><p>W bran\u017cy odzie\u017cowej dzia\u0142ali mi\u0119dzy innymi Jakob Elkusch i Meyer Bick, kt\u00f3rzy prowadzili firm\u0119 Elkush und Bick \u2013 przy dzisiejszej ul. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny 4 znajdowa\u0142 si\u0119 sklep z artyku\u0142ami po\u0144czoszniczymi, we\u0142nianymi i trykota\u017cem. Przy dzisiejszej ul. \u015bw. Piotra 1 zlokalizowana by\u0142a ich hurtownia, a przy \u015bw. Piotra 18 \u2013 zmechanizowana dziewiarnia, kt\u00f3ra zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej przeniesiona na ul. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny 14. W 1912 roku firma znalaz\u0142a si\u0119 ca\u0142kowicie w r\u0119kach rodziny Bick\u00f3w. Od 1921 roku kierowali ni\u0105 synowie Meyera i Emilie, Alfred i Georg Bickowie, a od 1930 roku przenie\u015bli jej siedzib\u0119 na Rynek 35.<\/p><p>Alfred, jego druga \u017cona Frieda i syn Wolfgang Manfred 15 grudnia 1941 roku zostali deportowani z mieszkania przy ul. Holzstrasse 26 w Hanowerze do Rygi. Alfreda i jego syna zamordowano na miejscu, Frieda zgin\u0119\u0142a 6 grudnia 1944 roku w obozie Stutthof. Jedynie ich c\u00f3rce, Ingeborg, uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107, poniewa\u017c w 1939 roku uciek\u0142a z Niemiec do Wielkiej Brytanii.<strong>\u00a0<\/strong><\/p><p><strong>Cohn i Pinoff<\/strong><\/p><p>\u017bydzi prowadzili r\u00f3wnie\u017c w Legnicy pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ce sklepy. Jeden z nich zosta\u0142 otwarty w 1836 na Rynku przez Josepha Cohna. Po jego \u015bmierci dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontynuowa\u0142a jego \u017cona Bluma z Moritzem Cohnem. Nast\u0119pnie firm\u0119 przej\u0119li Georg, Siegfried i Franz Pinoffie \u2013 wyremontowali i przebudowali kamienic\u0119 przy Rynku 33, a 28 marca 1898 roku otworzyli Concordi\u0119 \u2013 najnowocze\u015bniejszy dom handlowy w mie\u015bcie. Legniczanie mogli naby\u0107 tutaj mi\u0119dzy innymi odzie\u017c, materia\u0142y, po\u015bciel, dywany, a tak\u017ce wyposa\u017cenie domu i zabawki. Budynek mia\u0142 uk\u0142ad galeriowy i posiada\u0142 pierwsz\u0105 wind\u0119 osobow\u0105 w Legnicy. W 1909 roku rozbudowano Concordi\u0119, wch\u0142aniaj\u0105c s\u0105siedni budynek znajduj\u0105cy si\u0119 pod numerem 34. Niestety obiekty nie przetrwa\u0142y do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p><p><strong>Adolf Doctor<\/strong><\/p><p>W 1874 roku Adolf Doctor za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w produkcji win owocowych, likier\u00f3w, koniaku i rumu, kt\u00f3rej siedziba znajdowa\u0142a si\u0119 przy dzisiejszej ul. Wroc\u0142awskiej 20, p\u00f3\u017aniej 43. Po przej\u015bciu Adolfa na emerytur\u0119 w\u0142a\u015bcicielem zosta\u0142 jego zi\u0119\u0107 Richard Liebrecht, kt\u00f3ry wcze\u015bniej by\u0142 jego wsp\u00f3lnikiem.<\/p><p>Przy ul. Wroc\u0142awskiej prowadzi\u0142 te\u017c sw\u00f3j sklep z alkoholem Salomon Kaufmann.<\/p><p><strong>Isak Silbermann<\/strong><\/p><p>W\u0142a\u015bcicielem najwi\u0119kszej firmy obuwniczej w okolicy by\u0142 z kolei pochodz\u0105cy z Jaros\u0142awia Isak Silbermann. Kluczem do jego sukcesu by\u0142o prawdopodobnie ma\u0142\u017ce\u0144stwo z Felici\u0105 Landsberger, c\u00f3rk\u0105 w\u0142a\u015bciciela sklepu obuwniczego. Po pewnym czasie Silbermann przej\u0105\u0142 firm\u0119 te\u015bcia i otworzy\u0142 punkt sprzeda\u017cy przy ul. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny 1. Po \u015bmierci Isaka dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontynuowa\u0142a jego \u017cona z synem Samim, najstarszym z ich czworga dzieci. W latach 30. XX wieku firma zosta\u0142a przej\u0119ta przez nazist\u00f3w. Felicia zosta\u0142a zamordowana w 1942 roku w Theresienstadt, ich czw\u00f3rka dzieci prze\u017cy\u0142a, wyjechawszy przed wybuchem wojny do Stan\u00f3w Zjednoczonych i \u00f3wczesnej Palestyny.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d25224a elementor-skin-carousel elementor-arrows-yes elementor-pagination-type-bullets elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-media-carousel\" data-id=\"d25224a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_scroll&quot;:&quot;1&quot;,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;skin&quot;:&quot;carousel&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;show_arrows&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pagination&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;speed&quot;:500,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;space_between&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"media-carousel.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-main-swiper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Slajdy\">\n\t\t\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Grobowiec-rodziny-Haurwitz-na-cmentarzu-zydowskim-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"d25224a\" data-elementor-lightbox-title=\"Grobowiec rodziny Haurwitz na cmentarzu z\u0307ydowskim w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwNywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0dyb2Jvd2llYy1yb2R6aW55LUhhdXJ3aXR6LW5hLWNtZW50YXJ6dS16eWRvd3NraW0tdy1MZWduaWN5LmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImQyNTIyNGEifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Grobowiec rodziny Haurwitz na cmentarzu z\u0307ydowskim w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Grobowiec-rodziny-Haurwitz-na-cmentarzu-zydowskim-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-towarowy-Ludwiga-Haurwitza-w-Legnicy.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"d25224a\" data-elementor-lightbox-title=\"Dom towarowy Ludwiga Haurwitza w Legnicy\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIwOSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0RvbS10b3dhcm93eS1MdWR3aWdhLUhhdXJ3aXR6YS13LUxlZ25pY3kuanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiZDI1MjI0YSJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Dom towarowy Ludwiga Haurwitza w Legnicy\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dom-towarowy-Ludwiga-Haurwitza-w-Legnicy.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Mis-Moritz-Teddy-Bear.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"d25224a\" data-elementor-lightbox-title=\"Mi\u015b Moritz Teddy Bear (z archiwum Teddy Bear Museum)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIxMSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL01pcy1Nb3JpdHotVGVkZHktQmVhci5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiJkMjUyMjRhIn0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Mi\u015b Moritz Teddy Bear (z archiwum Teddy Bear Museum)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Mis-Moritz-Teddy-Bear.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Fotografia-Alfreda-Bicka.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"d25224a\" data-elementor-lightbox-title=\"Fotografia Alfreda Bicka (Stadtarchiv M\u00fcnchen)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIxMywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0ZvdG9ncmFmaWEtQWxmcmVkYS1CaWNrYS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiJkMjUyMjRhIn0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Fotografia Alfreda Bicka (Stadtarchiv M\u00fcnchen)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Fotografia-Alfreda-Bicka.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Karta-internowanych-cudzoziemcow-Ingeborg-Bick.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"d25224a\" data-elementor-lightbox-title=\"Karta Ingeborg Bick internowanych cudzoziemc\u00f3w w Wielkiej Brytanii z okresu II wojny \u015bwiatowej (Ancestry.com)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIxNSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0thcnRhLWludGVybm93YW55Y2gtY3Vkem96aWVtY293LUluZ2Vib3JnLUJpY2suanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiZDI1MjI0YSJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Karta Ingeborg Bick internowanych cudzoziemc\u00f3w w Wielkiej Brytanii z okresu II wojny \u015bwiatowej (Ancestry.com)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Karta-internowanych-cudzoziemcow-Ingeborg-Bick.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Hedwig Halber urodzona w przedwojennej Legnicy zamordowana w getcie warszawskim (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Hedwig-Halber-urodzona-w-przedwojennej-Legnicy.png\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Adolf Manheim mieszkaniec przedwojennej Legnicy zamordowany w getcie w Lublinie (Archiwum Yadvashem w Jerozolimie)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Adolf-Manheim-mieszkaniec-przedwojennej-Legnicy.png\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Previous\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-left\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M646 125C629 125 613 133 604 142L308 442C296 454 292 471 292 487 292 504 296 521 308 533L604 854C617 867 629 875 646 875 663 875 679 871 692 858 704 846 713 829 713 812 713 796 708 779 692 767L438 487 692 225C700 217 708 204 708 187 708 171 704 154 692 142 675 129 663 125 646 125Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Next\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-right\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M696 533C708 521 713 504 713 487 713 471 708 454 696 446L400 146C388 133 375 125 354 125 338 125 325 129 313 142 300 154 292 171 292 187 292 204 296 221 308 233L563 492 304 771C292 783 288 800 288 817 288 833 296 850 308 863 321 871 338 875 354 875 371 875 388 867 400 854L696 533Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf6603a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bf6603a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Schy\u0142ek spo\u0142eczno\u015bci<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5aac866 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5aac866\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W 1933 roku w zarz\u0105dzie gminy \u017cydowskiej w Legnicy zasiadali Scheye Jablonski, L. Haurwitz i Eugen Fr\u00e4nkel, a jej reprezentantami byli prokurator Pick, dr M. Baeck, Adolf Mannheim, rabin Josef Schwarz oraz kantorzy i nauczyciele M. Sommerfeld i Isidor Feblowicz.<\/p><p>W Kristallnacht z 9 na 10 listopada 1938 roku nazi\u015bci spalili synagog\u0119 i zniszczyli \u017cydowskie sklepy. Ze wzgl\u0119du na narastaj\u0105ce represje wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w wyjecha\u0142a przed wybuchem wojny, a w 1939 roku mieszka\u0142o ich w Legnicy ju\u017c tylko 236.<\/p><p>Tych, kt\u00f3rzy pozostali, umieszczono w obozach przej\u015bciowych dla \u017byd\u00f3w z Dolnego \u015al\u0105ska w Tormersdorf, Gr\u00fcssau i Riebnig, a nast\u0119pnie deportowano do oboz\u00f3w w Treblince, Auschwitz, Theresienstadt i Sachsenhausen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-caf490a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"caf490a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Po wojnie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fdedbb2 elementor-skin-carousel elementor-arrows-yes elementor-pagination-type-bullets elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-media-carousel\" data-id=\"fdedbb2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_scroll&quot;:&quot;1&quot;,&quot;lazyload&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;skin&quot;:&quot;carousel&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;show_arrows&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pagination&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;speed&quot;:500,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;space_between&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"media-carousel.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-main-swiper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Slajdy\">\n\t\t\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-2.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIyMSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0Jhci1taWN3YS13LUxlZ25pY3ktcm9rLTE5NTgtMi5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiJmZGVkYmIyIn0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-2.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIyMywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0Jhci1taWN3YS13LUxlZ25pY3ktcm9rLTE5NTguanBnIiwic2xpZGVzaG93IjoiZmRlZGJiMiJ9\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-3.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIyNCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0Jhci1taWN3YS13LUxlZ25pY3ktcm9rLTE5NTgtMy5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiJmZGVkYmIyIn0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-3.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Jakub-Mandelbaum-z-Mina-i-Ruta-przed-gabinetem-Legnica.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Jakub Mandelbaum z \u017con\u0105 Mina\u0328 i c\u00f3rk\u0105 Ruta\u0328 przed swoim gabinetem Legnicy (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIyNiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0pha3ViLU1hbmRlbGJhdW0tei1NaW5hLWktUnV0YS1wcnplZC1nYWJpbmV0ZW0tTGVnbmljYS5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiJmZGVkYmIyIn0%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Jakub Mandelbaum z \u017con\u0105 Mina\u0328 i c\u00f3rk\u0105 Ruta\u0328 przed swoim gabinetem Legnicy (z archiwum rodzinnego Marty Ma\u0107kowiak)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Jakub-Mandelbaum-z-Mina-i-Ruta-przed-gabinetem-Legnica.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Dzieci na z\u0307ydowskim obozie w Legnicy, rok 1949 (z archiwum United States Holocaust Memorial Museum, Deborah Stocker)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Dzieci-na-zydowskim-obozie-w-Legnicy-1949-USHMM.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Akt-slubu-Izydora-i-Edzi-Grajf-Legnica-Yad-VaShem-scaled.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Akt s\u0301lubu Izydora i Edzi Grajf w Legnicy (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIzMSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0FrdC1zbHVidS1Jenlkb3JhLWktRWR6aS1HcmFqZi1MZWduaWNhLVlhZC1WYVNoZW0tc2NhbGVkLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImZkZWRiYjIifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Akt s\u0301lubu Izydora i Edzi Grajf w Legnicy (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Akt-slubu-Izydora-i-Edzi-Grajf-Legnica-Yad-VaShem-scaled.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Legitymacja-Grajow-Legnica-Yad-VaShem-scaled.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"fdedbb2\" data-elementor-lightbox-title=\"Legitymacja Graj\u00f3w, Legnica. (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MjIzMywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3p5ZG93c2tpZG9sbnlzbGFzay5wbFwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvMjAyNVwvMTFcL0xlZ2l0eW1hY2phLUdyYWpvdy1MZWduaWNhLVlhZC1WYVNoZW0tc2NhbGVkLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6ImZkZWRiYjIifQ%3D%3D\">\t\t<div class=\"elementor-carousel-image swiper-lazy\" role=\"img\" aria-label=\"Legitymacja Graj\u00f3w, Legnica. (Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie)\" data-background=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Legitymacja-Grajow-Legnica-Yad-VaShem-scaled.jpg\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-lazy-preloader\"><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/a>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Previous\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-left\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M646 125C629 125 613 133 604 142L308 442C296 454 292 471 292 487 292 504 296 521 308 533L604 854C617 867 629 875 646 875 663 875 679 871 692 858 704 846 713 829 713 812 713 796 708 779 692 767L438 487 692 225C700 217 708 204 708 187 708 171 704 154 692 142 675 129 663 125 646 125Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Next\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-eicon-chevron-right\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M696 533C708 521 713 504 713 487 713 471 708 454 696 446L400 146C388 133 375 125 354 125 338 125 325 129 313 142 300 154 292 171 292 187 292 204 296 221 308 233L563 492 304 771C292 783 288 800 288 817 288 833 296 850 308 863 321 871 338 875 354 875 371 875 388 867 400 854L696 533Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a2e6055 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a2e6055\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W 1946 roku w Legnicy mieszka\u0142o ju\u017c 4450 polskich \u017byd\u00f3w przyby\u0142ych z terenu Zwi\u0105zku Radzieckiego oraz filii obozu Gross-Rosen, co czyni\u0142o miasto jednym z wi\u0119kszych i pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cych skupisk \u017cycia \u017cydowskiego na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p><p>\u017bydzi w Legnicy byli najliczniejsz\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105 i pracowali w r\u00f3\u017cnych bran\u017cach. Wieloletnim sekretarzem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej by\u0142 Ignacy Pressler, jako adwokat pracowa\u0142 Eli Wassersztrum, a prokuratorem powiatowym by\u0142 Eliasz Feldman. W s\u0142u\u017cbie zdrowia pracowali mi\u0119dzy innymi Jakub Mandelbaum i Janusz Kerty\u0144ski, w zak\u0142adach dziewiarskich Adolf Liebling, Moj\u017cesz Blajer i Szulim Fogelman, w hucie miedzi Eugeniusz Wajs, a w handlu prezes Wojew\u00f3dzkiej Sp\u00f3\u0142dzielni Spo\u017cywc\u00f3w \u201eSpo\u0142em\u201d Oddzia\u0142u Legnica Wiktor Fiternik. Jednym z pierwszy dyrygent\u00f3w Legnickiej Orkiestry Symfonicznej by\u0142 wspomniany wy\u017cej Jakub Mandelbaum.<\/p><p>Utworzono \u017bydowsk\u0105 Kongregacj\u0119 Wyznaniow\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a siedzib\u0119 przy ul. Rycerskiej, a nast\u0119pnie Grodzkiej, oraz inne wa\u017cne instytucje: dom dziecka, przedszkole, szko\u0142y (w tym jedn\u0105 wyznaniow\u0105), partie polityczne i sp\u00f3\u0142dzielnie (\u201eJedno\u015b\u0107\u201d i \u201eIg\u0142a\u201d). W 1946 roku dzia\u0142a\u0142y ju\u017c \u015bwietlica i biblioteka, w kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o czyta\u0107 zar\u00f3wno polskie, jak i \u017cydowskie gazety oraz ksi\u0105\u017cki pisane po polsku, rosyjsku i hebrajsku. W 1946 roku dzia\u0142alno\u015b\u0107 wznowi\u0142 ORT (O\u015brodek Rozwoju Tw\u00f3rczo\u015bci) i zacz\u0119to prowadzi\u0107 kursy, szkolenia i warsztaty. Ponadto pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142y sp\u00f3\u0142dzielnie \u017cydowskie \u2013 w samej Legnicy w latach 40. XX wieku funkcjonowa\u0142o ich a\u017c osiem, z kt\u00f3rych potem cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 i ostatecznie dzia\u0142a\u0142y trzy: sp\u00f3\u0142dzielnia krawiecka \u201eJedno\u015b\u0107\u201d, szewska \u201eDobrobyt\u201d i sp\u00f3\u0142dzielnia kapelusznicza im. Rosenberg\u00f3w. Wspomina si\u0119 tak\u017ce p\u00f3\u017aniej powsta\u0142e sp\u00f3\u0142dzielnie: \u201eTransport konny\u201d zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 rozwo\u017ceniem w\u0119gla oraz \u201ePost\u0119p\u201d zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 wyrobem s\u0142odyczy i mapy. Jednocze\u015bnie zak\u0142adano sporo prywatnych warsztat\u00f3w rzemie\u015blniczych, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na legnickiej star\u00f3wce. W\u015br\u00f3d powojennych \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w byli tak\u017ce lekarze, prawnicy czy muzycy.<\/p><p>Zorganizowano r\u00f3wnie\u017c odnosz\u0105cy sukcesy klub sportowy \u201eGwiazda\u201d oraz Dom Kultury im. Gerszona Dua, otwarty dla wszystkich Legniczan, w kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142y mi\u0119dzy innymi teatr i orkiestra. Dom t\u0119tni\u0142 \u017cyciem i odbywa\u0142o si\u0119 w nim wiele wydarze\u0144 anga\u017cuj\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w: pota\u0144c\u00f3wki czy wieczory piosenki i poezji \u017cydowskiej. W 1950 roku powsta\u0142 legnicki oddzia\u0142 Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego \u017byd\u00f3w w Polsce (TSK\u017b). W wyniku nagonki antysemickiej i wydarze\u0144 marcowych 1968 roku Dom Kultury przesta\u0142 funkcjonowa\u0107. Lokal zosta\u0142 odebrany \u017bydom i przekazany przez w\u0142adze miasta Legnickim Zak\u0142adom Mechanicznym \u201eLegmet\u201d.<\/p><p>Kongregacja Wyznania Moj\u017ceszowego w Legnicy jest aktywna od 1946 roku (w 1993 roku przekszta\u0142cona zosta\u0142a w Gmin\u0119 Wyznaniow\u0105 \u017bydowsk\u0105) do dzisiaj, a jej siedziba znajduje si\u0119 przy ul. Chojnowskiej 12. Nadal czynny jest r\u00f3wnie\u017c cmentarz przy ul. Wroc\u0142awskiej 196 (wpisany do rejestru zabytk\u00f3w), kt\u00f3ry w 2009 roku zosta\u0142 mocno zniszczony przez huragan.<\/p><p>Wci\u0105\u017c dzia\u0142a tak\u017ce legnicki oddzia\u0142 Towarzystwa Spo\u0142eczno-Kulturalnego \u017byd\u00f3w w Polsce, znajduj\u0105cy si\u0119 przy ul. Nowy \u015awiat 7a.<\/p><p>Wiele informacji na temat przedwojennych i powojennych mieszka\u0144c\u00f3w Legnicy oraz ich wspomnienia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronach Instytutu Yad Vashem, United States Holocaust Memorial Museum, Centralnej Biblioteki Judaistycznej (\u017bydowski Instytut Historyczny) oraz Arolsen Archives.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159ccd8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"159ccd8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec73151 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ec73151\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Poznaj wi\u0119cej historii:<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9c5f9c7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"9c5f9c7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Legnica Pierwsze informacje na temat osadnictwa \u017byd\u00f3w w Legnicy (niem. Liegnitz) pojawiaj\u0105 si\u0119 w XIV wieku, cho\u0107 Friedrich Emanuel Fischer i Carl Friedrich Stuckardt, badacze historii miasta, wskazuj\u0105, \u017ce pierwsi \u017cydowscy mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 ju\u017c oko\u0142o 1170 roku. W 1314 roku w dokumentach wyst\u0105pi\u0142a wzmianka dotycz\u0105ca miasta \u017cydowskiego ko\u0142o Legnicy nad \u201eCzarn\u0105 Wod\u0105\u201d w okolicach [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2235,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[35],"class_list":["post-2175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-towns","tag-homepage"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Legnica Pierwsze informacje na temat osadnictwa \u017byd\u00f3w w Legnicy (niem. Liegnitz) pojawiaj\u0105 si\u0119 w XIV wieku, cho\u0107 Friedrich Emanuel Fischer i Carl Friedrich Stuckardt, badacze historii miasta, wskazuj\u0105, \u017ce pierwsi \u017cydowscy mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 ju\u017c oko\u0142o 1170 roku. W 1314 roku w dokumentach wyst\u0105pi\u0142a wzmianka dotycz\u0105ca miasta \u017cydowskiego ko\u0142o Legnicy nad \u201eCzarn\u0105 Wod\u0105\u201d w okolicach [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-24T13:13:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-14T08:13:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin_th_dolnyzyd\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin_th_dolnyzyd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin_th_dolnyzyd\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218\"},\"headline\":\"Legnica\",\"datePublished\":\"2025-11-24T13:13:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-14T08:13:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/\"},\"wordCount\":2133,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg\",\"keywords\":[\"homepage\"],\"articleSection\":[\"Towns\"],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/\",\"name\":\"Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-11-24T13:13:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-14T08:13:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1683,\"caption\":\"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum Marty Ma\u0107kowiak)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/towns\\\/legnica\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en-gb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Legnica\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/\",\"name\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/zydowski-dolny-slask-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/zydowski-dolny-slask-logo.svg\",\"width\":153,\"height\":50,\"caption\":\"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218\",\"name\":\"admin_th_dolnyzyd\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin_th_dolnyzyd\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/zydowskidolnyslask.pl\\\/en\\\/author\\\/admin_th_dolnyzyd\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","og_description":"Legnica Pierwsze informacje na temat osadnictwa \u017byd\u00f3w w Legnicy (niem. Liegnitz) pojawiaj\u0105 si\u0119 w XIV wieku, cho\u0107 Friedrich Emanuel Fischer i Carl Friedrich Stuckardt, badacze historii miasta, wskazuj\u0105, \u017ce pierwsi \u017cydowscy mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 ju\u017c oko\u0142o 1170 roku. W 1314 roku w dokumentach wyst\u0105pi\u0142a wzmianka dotycz\u0105ca miasta \u017cydowskiego ko\u0142o Legnicy nad \u201eCzarn\u0105 Wod\u0105\u201d w okolicach [&hellip;]","og_url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/","og_site_name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","article_published_time":"2025-11-24T13:13:03+00:00","article_modified_time":"2026-10-14T08:13:27+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1683,"url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin_th_dolnyzyd","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin_th_dolnyzyd","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/"},"author":{"name":"admin_th_dolnyzyd","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/person\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218"},"headline":"Legnica","datePublished":"2025-11-24T13:13:03+00:00","dateModified":"2026-10-14T08:13:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/"},"wordCount":2133,"publisher":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg","keywords":["homepage"],"articleSection":["Towns"],"inLanguage":"en"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/","name":"Legnica - \u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg","datePublished":"2025-11-24T13:13:03+00:00","dateModified":"2026-10-14T08:13:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#primaryimage","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg","contentUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bar-micwa-w-Legnicy-rok-1958-scaled.jpeg","width":2560,"height":1683,"caption":"Bar micwa w Legnicy, rok 1958 (z archiwum Marty Ma\u0107kowiak)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/towns\/legnica\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en-gb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Legnica"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#website","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/","name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#organization","name":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/zydowski-dolny-slask-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/zydowski-dolny-slask-logo.svg","width":153,"height":50,"caption":"\u017bydowski Dolny \u015al\u0105sk"},"image":{"@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/#\/schema\/person\/d4b8d3e8ddf348ed1aa79efae7405218","name":"admin_th_dolnyzyd","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7430f171311e4e6b3f374424351dbdcd34c8fdeebc5936cb0ecbc93d03dda94d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin_th_dolnyzyd"},"sameAs":["http:\/\/zydowskidolnyslask.pl"],"url":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/author\/admin_th_dolnyzyd\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2175"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2363,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions\/2363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zydowskidolnyslask.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}